Tłuszcz – wróg czy przyjaciel? 10 faktów, o których warto pamiętać

Nasza wiedza o tłuszczach oraz zrozumienie ich wpływu na ludzki organizm nieustannie ewoluują. Zmieniają się także związane z tym zalecenia dietetyczne. Oto 10 faktów dotyczących tłuszczów, o których warto pamiętać na co dzień.



1. Tłuszcz to składnik wysokoenergetyczny

Dodanie tłuszczu do produktu spożywczego może podwoić jego wartość kaloryczną. Jeden gram tłuszczu dostarcza 9 kcal, podczas gdy w przypadku węglowodanów jest to 3,75 kcal, białek – 4 kcal, a alkoholu – 7 kcal. Większość energii w naszej diecie pochodzi z węglowodanów. Jednak tłuszcze zapewniają dorosłemu człowiekowi od 25 do 40 proc. zapotrzebowania energetycznego. W przypadku noworodków jest to 50 proc. – odkładanie się tłuszczu u najmłodszych jest ważne ze względu na zapobieganie utracie ciepła.

 2. Mniejsza podaż energii to większa utrata masy ciała

Zmniejszanie podaży kalorii jest skuteczniejszą metodą redukcji tkanki tłuszczowej niż zwiększanie aktywności fizycznej. Jednak redukcja podaży energii wymaga także ograniczenia spożycia węglowodanów i alkoholu.  Nie wolno też zapomnieć o tym, że korzystny wpływ aktywności fizycznej na nasz organizm znacznie wykracza poza prosty bilans energetyczny.

 3. To, gdzie gromadzi się tłuszcz, ma znaczenie

Najbardziej niebezpieczny jest tłuszcz gromadzący się w jamie brzusznej i w wątrobie. Osoby z otyłością typu brzusznego są najbardziej zagrożone rozwojem cukrzycy typu 2. Tłuszcz odkłada się w wątrobie także w wyniku spożywania nadmiernych ilości cukru lub alkoholu.

4. Organizm woli spalać węglowodany niż tłuszcze

Nadmiar tkanki tłuszczowej bierze się głównie z tłuszczów dostarczanych z pożywieniem. U osób odżywiających się prawidłowo stosunkowo niewiele tłuszczu powstaje w organizmie z węglowodanów, ponieważ są one spalane w pierwszej kolejności. Jednak gdy podaż węglowodanów znacznie przekracza zapotrzebowanie – mogą być odkładane w postaci tłuszczu z prostego powodu – nasz organizm ma bardzo ograniczone możliwości ich magazynowania.

5. Tłuszcz a płodność kobiety

Tkanka tłuszczowa stanowi od 20 do 30 proc. masy ciała zdrowej, dojrzałej kobiety. To dwukrotnie więcej niż u mężczyzn. Jeśli udział tkanki tłuszczowej w kobiecym organizmie spada poniżej 18 proc. dochodzi do zatrzymania owulacji.

 6. NNKT , czyli witamina F

Niezbędne Nienasycone Kwasy Tłuszczowe (NNKT), zwane także witaminą F, nie mogą być syntetyzowane w organizmie zwierzęcym, muszą więc być dostarczane w diecie. Żywienie pokarmami ubogimi w NNKT może doprowadzić do zaburzeń chorobowych. Najważniejsze z nich to kwas linolowy i kwas α-linolenowy. Bogatym źródłem NNKT są oleje roślinne, orzechy i tłuste ryby morskie.

7. Tłuszcz a wchłanianie witamin

Bez udziału tłuszczu nie byłoby możliwe wchłanianie witamin A, D, E i K. Każdego dnia człowiek potrzebuje ok. 30 g tłuszczu, aby utrzymać podaż tych witamin na dostatecznym poziomie. Dodanie odrobiny oleju do sałatki warzywnej zwiększa wchłanianie prowitaminy A, czyli karotenu. Najbogatszym źródłem witaminy D są ryby, a witaminy E – oleje roślinne. Witamina K występuje w wielu warzywach, owocach awokado, jajkach, jogurcie, serach i wątróbce.

8. Cholesterol w skali makro

Średnie stężenie cholesterolu w surowicy krwi w danej populacji koreluje z zapadalnością na chorobę wieńcową. Liczne badania pokazały, że zastąpienie w diecie nasyconych kwasów tłuszczowych kwasami wielonienasyconymi zmniejsza częstość zawałów serca, jednak nie ma wpływu na śmiertelność z nimi związaną.

9. Nasycone kwasy tłuszczowe – nie wszystkie szkodzą

Nie wszystkie nasycone kwasy tłuszczowe podnoszą stężenie cholesterolu LDL we krwi. Za ten niekorzystny efekt odpowiadają kwasy: laurynowy, mirystynowy i palmitynowy. Zastąpienie nasyconych kwasów tłuszczowych olejami bogatymi w kwasy jednonienasycone (oliwa, olej rzepakowy) lub wielonienasycone (soja, olej słonecznikowy) jest w zasadzie efektywniejszą metodą obniżenia poziomu „złego” cholesterolu niż ograniczenie spożycia węglowodanów.

10. Profilaktyka przynosi efekty

Pomiędzy 1987 a 2000 r. średni poziom cholesterolu we krwi Brytyjczyków obniżył się z 5,7 mmol/L do 5,2 mmol/L. Pomimo coraz większej liczby osób dotkniętych otyłością i cukrzycą, śmiertelność z przyczyn sercowo-naczyniowych zmniejszyła się ze 114/100 tys. w drugiej połowie lat 90. do 63/100 tys. w 2011 r. Stało się to głownie za sprawą postępów w leczeniu ostrych zespołów wieńcowych oraz lepszej kontroli czynników ryzyka takich, jak: nadciśnienie tętnicze, palenie papierosów i podwyższony poziom cholesterolu.


autor/ źródło: The Conversation / medexpress.pl


Zobacz też

 Przeczytaj dodatkowo




Trybunał Konstytucyjny o ograniczeniu tajemnicy lekarskiej


Prezes NRL w liście do lekarzy i lekarzy dentystów odniósł się do decyzji Trybunału Konstytucyjnego związanej z tajemnicą lekarską.



Przybywa dzieci niedosłyszących

Konsultanci rezygnują

Lekarze FPZ cieszą się z dymisji Arłukowicza

MZ o szkoleniach dla lekarzy i pielęgniarek nt. technologii…

Prywatne szpitale są dyskryminowane. Uważają przedstawiciele…

Ministerstwo opublikowało projekt rozporządzenia…

Ekspert: w reklamach suplementów można obiecać…

Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej przygotowuje…

Redakcja

NFZ: komunikat w sprawie kolejek oczekujących

Narodowy Fundusz Zdrowia informuje, że z uwagi na napływające od części świadczeniodawców sygnały o niedostosowaniu ich systemów informatycznych do przekazywania informacji o pierwszym wolnym terminie udzielenia…
Narodowy Fundusz Zdrowia
NFZ