Receptory folianowe: nowa droga dla terapii celowanych w leczeniu raka jajnika?

Wyniki leczenia raka jajnika od lat nie są zadowalające. Nadal brakuje metod wczesnego wykrywania tego nowotworu. Pierwotne leczenie operacyjne wraz z chemioterapią I rzutu pozwala u ponad 70 proc. chorych uzyskać całkowitą remisję. Niestety, u ponad połowy tych pacjentek dochodzi do wznów - zwraca uwagę dr hab. Radosław Mądry z Katedry i Kliniki Onkologii Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu.


Chore te wymagają kolejnego leczenia opartego o chemioterapię. W zależności od czasu, jaki upłynął od zakończenia leczenia I rzutu do wznowy, dzielimy je na pacjentki platynooporne (przerwa w leczeniu krótsza niż 6 miesięcy) i platynowrażliwe (przerwa w leczeniu dłuższa niż 6 miesięcy). Klasyczne metody pozwalają uzyskać po kolejnym etapie leczenia od 12 do  24 miesięcy do wystąpienia kolejnej progresji bez możliwości uzyskania wyleczenia. Z tego względu od lat poszukuje się nowych leków, w tym leków molekularnych, które mają poprawić wyniki leczenia. 

Jedną z takich prób jest zastosowanie receptorów folianowych jako celu terapeutycznego. Jest to związane z faktem, że 90 proc. komórek raka jajnika cechuje się nadekspresją receptorów dla folianów. Foliany transportowane są poprzez błonowy receptor α, który wykazuje powinowactwo do folianów zarówno utlenionych, jak i zredukowanych oraz poprzez białko błonowe o dużym powinowactwie do form zredukowanych (RFC). W ostatnich latach przeprowadzono 2 badania III fazy, w których receptor α dla folianów odgrywał istotną rolę.

Badania
Badanie MORAB-03 (A Randomized, Double Blind, Placebo-Controlled Study of the Efficacy and Safety oF MORAb-003(Farletuzumab) in Combination With Paclitaxel Therapy in Subjects With Platinum-Resistant or Refractory Relapsed Ovarian Cancer) zakładało że blokada receptora α za pomocą przeciwciała monoklonalnego (Farletuzumab) w połączeniu z typową chemioterapią (karboplatyna z paklitakselem) poprawi wyniki leczenia u chorych z I wznową platynowrażliwych. Samo przeciwciało miało wykazywać aktywność przeciwnowotworową poprzez aktywację układu immunologicznego. Niestety, w badaniu nie udało się uzyskać wydłużenia czasu do progresji w całej grupie pacjentek. 

Drugim badaniem III fazy, w których celem molekularnym był receptor dla folianów, było badanie PROCEED (Study for Women With Platinum Resistant Ovarian Cancer Evaluating EC145 in Combination With Doxil®). Grupą badaną były pacjentki z platynoopornym rakiem jajnika. Niezwykłością tego badania była możliwość przewidywania odpowiedzi na leczenie (predykcja) poprzez wyselekcjonowanie chorych, u których wykryto nadekspresję receptorów FR za pomocą techniki diagnostycznej SPECT (single photon emission computerized tomography) będącej połączeniem metod obrazowych i medycyny nuklearnej. Jako znacznik wykorzystywano folian sprzężony z radioizotopem (Etarfolatide: folian połączony z połówką peptydową metalo chelatującą związaną z technetem 99mTc).

W tym badaniu wraz z typowym lekiem cytostatycznym (liposomalną doksorubicyną PLD) pacjentki w ramieniu eksperymentalnym otrzymywały Vintafolide (MK-8109/EC-145), będący połączeniem folianu z cząsteczką DAVLBH (cząsteczką alkaloidów Vinca CCz 1917). Wysoce toksyczny cytostatyk miał być - zgodnie z ideą badania - dostarczony selektywnie do komórek wykazujących ekspresję receptorów α. 

Wyniki badania II fazy wykazały, że u pacjentek leczonych Vintafolide z PLD mediana czasu wolnego od progresji wynosiła 5,0 miesiąca, podczas gdy u pacjentek leczonych samą PLD - 2,7 miesiąca. Różnica pomiędzy grupami wyniosła 10 tygodni. Największą korzyść z zastosowania Vintafolide odniosły chore, u których stwierdzono w SPECT obecność licznych receptorów kwasu foliowego. Te spektakularne wyniki stały się podstawą do próby zarejestrowania leku u chorych z platynopornym rakiem jajnika, gdzie wyniki leczenia nada są złe. 

więcej: rynekzdrowia.pl


autor/ źródło: R. Mądry/Rynek Zdrowia


Zobacz też

 Przeczytaj dodatkowo




Polacy najbardziej boją się chorób układu sercowo-naczyniowego. 8 na 10 stara się przed nimi zabezpieczyć


80 proc. Polaków obawia się najbardziej schorzeń układu krążenia, w tym zawałów serca, udarów mózgu czy miażdżycy, a 60 proc. –…



Nowa lista leków refundowanych

Trudności w dostępie do publicznej służby zdrowia…

Redakcja

Trzy polskie zespoły badawcze z szansą na 20 mln euro z UE

W pią­tek (30 stycznia) Ko­mi­sja Eu­ro­pej­ska ogło­si­ła wy­ni­ki pierw­sze­go etapu kon­kur­su Te­aming for Excel­len­ce or­ga­ni­zo­wa­ne­go w ra­mach pro­gra­mu…
Infonfz/PAP
Nauka i Zdrowie

Badania medycyny pracy - czy powinny być opodatkowane?

NSA o wglądzie do ofert w konkursach NFZ

Kujawsko-Pomorskie: o połowę mniej rezydentur niż…

PPOZ tłumaczy co dokładnie wynegocjowało z ministerstwem

Mapy potrzeb zdrowotnych - czy mogą prowadzić na…

NIL: apelujemy o zintensyfikowanie prac legislacyjnych