Migotanie przedsionków - ważny czynnik ryzyka udaru mózgu

Zgodnie z zaleceniami Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego podstawę profilaktyki przeciwudarowej u chorych na migotanie przedsionków stanowią leki przeciwzakrzepowe. Powinny być stosowane u niemal wszystkich osób z tą arytmią. O znaczeniu profilaktyki mówi prof. Zbigniew Kalarus, prezes Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego.


- Choroby układu sercowo-naczyniowego zwiększają prawdopodobieństwo wystąpienia udaru mózgu. Jednym z najważniejszych czynników ryzyka udaru niedokrwiennego jest migotanie przedsionków. Jaki mechanizm za to odpowiada?
Prof. Kalarus: 
- Migotanie przedsionków objawia się szybką, nieskoordynowaną czynnością elektryczną przedsionków, a co za tym idzie również skurczową o częstości ponad 350 i więcej na minutę. To sprawia, że nie są one dostatecznie opróżniane z krwi. Krew zalega głównie w uszku lewego przedsionka, co sprzyja powstawaniu tam materiału zatorowego - skrzepliny. Gdy skrzeplina się urwie i przeniesie z lewego przedsionka do lewej komory serca, z niej do aorty, a następnie zamknie jakieś naczynie mózgowe dochodzi do udaru niedokrwiennego.

- W jakim stopniu migotanie przedsionków zwiększa ryzyko udaru mózgu? Niektóre statystyki wskazują, że u osób z tą arytmią jest ono nawet pięciokrotnie wyższe...
- Ryzyko wystąpienia niedokrwiennego udaru mózgu u chorych z tzw. niezastawkowym migotaniem przedsionków jest duże, ale nie takie samo u wszystkich pacjentów. Zależy ono od dodatkowych czynników ryzyka, takich jak podeszły wiek - ryzyko jest bardzo wysokie u chorych po 75. roku życia, ale rośnie już po 60. roku życia, płeć żeńska, niewydolność serca, nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, przebyty wcześniej udar lub przejściowe niedokrwienie mózgu (w skrócie TIA), choroba wieńcowa serca. Im więcej tych czynników występuje u danego chorego z migotaniem przedsionków tym bardziej jest on narażony na udar niedokrwienny. Aby oceniać to ryzyko została opracowana specjalna skala.

Ogólnie szacuje się, że ok. 20 proc. udarów mózgu ma związek z migotaniem przedsionków. W Polsce rocznie jest to ok. 12-15 tys. udarów.

Co ważne, udary niedokrwienne u pacjentów z migotaniem przedsionków mają gorszy przebieg i poważniejsze rokowanie niż udary uwarunkowane innymi czynnikami. Śmiertelność z powodu udaru jest w tej grupie wyższa, a pacjenci, którzy przeżywają mają wyższy stopień inwalidztwa. Zatem jest to naprawdę ogromny problem.

- Obecnie dysponujemy metodami, które pomagają obniżyć ryzyko udaru mózgu u osób cierpiących na migotanie przedsionków. Na czym one polegają i jaka jest ich skuteczność? 
- Podstawę profilaktyki przeciwudarowej u osób z migotaniem przedsionków stanowią leki przeciwzakrzepowe. Zgodnie z obecnymi zaleceniami Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego powinno się je stosować u wszystkich pacjentów z migotaniem przedsionków, z wyjątkiem tych, którzy nie mają żadnego dodatkowego czynnika ryzyka udaru mózgu. Należy zaznaczyć, że jest to grupa stosunkowo mała - są to osoby młodsze i ogólnie zdrowe. U reszty pacjentów taką profilaktykę powinniśmy stosować, niezależnie od tego jaką mają postać migotania przedsionków - napadową, przetrwałą czy utrwaloną.

Profilaktyka przeciwzakrzepowa jest zalecana także, u chorych po zabiegu tzw. ablacji, który ma zapobiec występowaniu dalszych epizodów migotania przedsionków. Część chorych ma bowiem nawroty tej arytmii nawet po skutecznym zabiegu, albo występują u nich bezobjawowe epizody migotania przedsionków.

- Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne wskazuje w swoich ostatnich wytycznych z 2012 r., dotyczących postępowania w migotaniu przedsionków, że w profilaktyce udaru u osób z tą arytmią preferowanym wyborem są nowe leki przeciwzakrzepowe (NOAC). Dlaczego? 
- Badania, w których porównywano nowe leki przeciwzakrzepowe ze starymi z grupy antagonistów witaminy K, a konkretnie z warfaryną, wykazały, że skuteczność nowych leków jest porównywalna albo większa od warfaryny, ale przede wszystkim są one od niej bezpieczniejsze.

Ideą leczenia przeciwzakrzepowego jest obniżanie krzepliwość krwi, ale może to prowadzić do różnych powikłań, z których najbardziej boimy się krwawień do ośrodkowego układu nerwowego. Nowe leki są pod tym względem bezpieczniejsze dla chorych.

Są też wygodniejsze dla pacjentów w stosowaniu. Trzeba pamiętać, że antagoniści witaminy K wchodzą w interakcje z wieloma składnikami codziennej diety, co wpływa na ich skuteczność i bezpieczeństwo terapii. W przypadku nowych leków nie ma z tym problemów, a stosowanie ich nie wymaga badania krzepliwości krwi, czyli oznaczania tzw. wskaźnika INR.

- Jest to aż tak uciążliwe? 
- Stosując klasyczną warfarynę pacjenci muszą na początku oznaczać wskaźnik INR przynajmniej raz w tygodniu, a gdy choremu już dobierze się dawkę i nauczy jak stosować lek, wskaźnik INR powinien być kontrolowany nie rzadziej niż raz w miesiącu. Jest to uciążliwe, zwłaszcza dla osób w podeszłym wieku, które mogą mieć problemy z tym, by pójść po skierowanie na badanie, następnie w celu wykonania go do laboratorium, a później po odbiór wyniku.

Podsumowując, nowe leki przeciwzakrzepowe są porównywalne albo skuteczniejsze niż warfaryna w zakresie redukcji ryzyka udaru mózgu, wygodniejsze w stosowaniu i na pewno bezpieczniejsze, co w mojej opinii jest ich największym atutem.


autor/ źródło: JMR, Rynek Zdrowia


Zobacz też

 Przeczytaj dodatkowo




Błąd lekarski? Pacjent stracił wzrok z powodu zakażenia amebą


Skąd w oku wzięła się ameba? To coś nieprawdopodobnego - dziwi się prof. Andrzej Horban, konsultant krajowy w dziedzinie chorób zakaźnych,…



Niebezpieczne związki, czyli do szpitala bez kolejki

Diagnostyka molekularna pozwala ocenić predyspozycje…

Sąd wydał pierwszy wyrok nakazujący NFZ zwrot kosztów…

Zapowiedź: Kardiologia Prewencyjna 2017 – wytyczne,…

Redakcja

NFZ: projekt zmian w zarządzeniu ws. umów na świadczenia zdrowotne kontraktowane odrębnie

Zarządzeniem zmieniającym zarządzenie Nr 127/2017/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 19 grudnia 2017 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju świadczenia zdrowotne kontraktowane odrębnie, dokonano zmian…
nfz.gov.pl
NFZ

Teraz lekarz może wypisać receptę na rok

Izba aptekarska proponuje kary za nielegalny eksport…

Lekarze nieleczący bólu skutecznie popełniają…

Blisko 50 proc. leków kupowanych w internecie to…