Czy immunoonkologia "przechytrzy" zaawansowanego raka?

Uczenie się technik niezbędnych do prowadzenia w Polsce badań w dziedzinie immunoonkologii będzie łatwiejsze dzięki projektowi STREAM. Ma on umożliwić współpracę najlepszych europejskich ośrodków badawczych z Warszawskim Uniwersytetem Medycznym (WUM)



Immunoonkologia, czyli dziedzina nauki zajmująca się badaniem interakcji między układem odpornościowym człowieka a nowotworem, stwarza szanse na znacznie skuteczniejsze leczenie pacjentów z zaawansowanymi nowotworami - stwierdza w rozmowie z PAP dr hab. Radosław Zagożdżon z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego (WUM).

Badacz jest jednym z koordynatorów Projektu STREAM, w ramach którego w dniach 27-28 czerwca w Warszawie zorganizowana została Międzynarodowa Letnia Szkoła Immunoonkologii. Projekt STREAM ma umożliwić współpracę najlepszych europejskich ośrodków badawczych zajmujących się immunoonkologią z Warszawskim Uniwersytetem Medycznym (WUM).

Immunoonkologia jest obecnie jedną z najszybciej rozwijających się nauk medycznych. Przynosi to już efekty w postaci coraz większej liczby leków, które aktywują układ odpornościowy do walki z nowotworami. W piątek (24 czerwca) pojawił się nowy projekt listy refundacyjnej, na której znalazły się dwa takie leki na zaawansowanego czerniaka - niwolumab i pembrolizumab.

 Od ok. 120 lat wiadomo było, że istnieją zależności między układem odpornościowym człowieka a nowotworem. Wskazywały na to m.in. przypadki samowyleczenia nawet zaawansowanej choroby nowotworowej. Jednak dopiero przez kilkoma laty nastąpił olbrzymi przełom w badaniach nad tym zjawiskiem - tłumaczy dr Zagożdżon.

Jak przypomina, do tej pory przypuszczano, że nowotwór „ucieka” przed układem odpornościowym, że wciąż się zmienia, tak by nie zostać przez niego rozpoznanym. Dlatego badania koncentrowały się na metodach, które miały sprawić, że układ odpornościowy dogoni nowotwór. - To tak, jakbyśmy w samochodzie stale dociskali pedał gazu, nie wiedząc jednak, że mamy też do czynienia z silnie zaciągniętym hamulcem ręcznym - mówi specjalista.

W ostatnich latach zrozumiano jednak, że nowotwór wykorzystuje inne sposoby bronienia się przed układem odpornościowym - używa w tym celu tzw. punktów kontrolnych. Służą one układowi immunologicznemu do sprawdzania, czy napotkane komórki są własnymi komórkami organizmu, czy też komórkami obcymi, bądź chorobowo zmienionymi.

- To trochę, jak sprawdzanie paszportu - mówi obrazowo dr Zagożdżon. Niestety, nowotwór "uczy się" pozorować, iż nie jest obcy. - Zrozumienie tego spowodowało, że nauczyliśmy się wyłączać odpowiednie mechanizmy kontrolne i okazało się, że dzięki temu układ odpornościowy może być o wiele skuteczniejszy w walce z nowotworem - dodaje naukowiec.

Pierwsze korzyści z rozwoju badań immunoonkologicznych odnieśli chorzy na zaawansowanego czerniaka. To dla nich pojawiły się pierwsze leki, które wyłączają odpowiednie punkty kontrolne i skutecznie aktywują układ odpornościowy do walki z tym nowotworem.

Czerniak jest pod wieloma względami wyjątkowym nowotworem. M.in. posiada dużą liczbę cząsteczek, tzw. neoantygenów, które mogą przez układ odpornościowy zostać rozpoznane. I dlatego, że jest tak dobrze dla układu odporności "widzialny" musiał wyewoluować tak, by skutecznie go "oszukiwać" i wyłączać jego aktywność - tłumaczy dr Zagożdżon.

Do niedawna chorzy na zaawansowanego czerniaka mieli szansę przeżyć średnio kilka miesięcy od rozpoznania. Dzięki lekom immunoonkologicznym coraz więcej z nich przeżywa wiele lat, a eksperci żywią nadzieję, że u części będą powodować całkowite wyleczenie. - Pamiętajmy, że te metody weszły do użytku przed niewieloma laty. Dlatego my na razie nie wiemy, czy to jest całkowite wyleczenie, czy po prostu długotrwała remisja choroby - tłumaczy dr Zagozdżon.

Badacz podkreśla, że w Polsce immunoonkologia w tym nowoczesnym rozumieniu dopiero zaczyna się rozwijać. Jednym z ośrodków, które przodują w tych badaniach jest WUM. Na uczelni prowadzone są m.in. badania nad przeciwciałami monoklonalnymi w terapii niektórych chłoniaków. Kieruje nimi dr Magdalena Winiarska. Dr Zagożdżon bada z kolei rolę stresu oksydacyjnego w działaniu układu odpornościowego.

Więcej informacji na temat projektu STREAM można znaleźć na stronie internetowej - www.stream.wum.edu.pl oraz na profilu na Facebooku - www.facebook.com/projektstream/.

Więcej: PAP-Nauka w Polsce


autor/ źródło: PAP - Nauka w Polsce


Zobacz też

 Przeczytaj dodatkowo




Minister zdrowia powołał zastępców prezesa NFZ


Na stronie internetowej NFZ opublikowano komunikaty o powołaniu przez ministra Bartosza Arłukowicza zastępców prezesa NFZ: ds. finansowych…



O stwardnieniu guzowatym niewiele wiedzą nawet lekarze

Łódź: nie czekają do 2015 r. - już znieśli limity…

Publiczne szpitale będą musiały spełniać kryteria…

Elektroniczne zwolnienia lekarskie od 1 stycznia 2016…

Redakcja

OZZL broni lekarzy nie posiadających tytułu specjalisty

ZK OZZL zaapelował do ministra zdrowia i NRL o poparcie swego stanowiska. Więcej: www.
OZZL
Komunikat

W opinii MZ technicy radioterapii nie pracują w szkodliwych…

W łódzkim osiem poradni wycofało się z pakietu…

Powstaje coraz więcej chorób odpornych na nowoczesną…

Szpitale przepłacają za utylizację odpadów medycznych