Antybiotyk nie na wszystko i nie zawsze - alarmują eksperci

Nadużywanie antybiotyków w medycynie i weterynarii doprowadziło do rozpowszechniania się drobnoustrojów dysponujących mechanizmami lekooporności - przestrzegają eksperci w dniu rozpoczynającym Światowy Tydzień Wiedzy o Antybiotykach.



W Ministerstwie Zdrowia w poniedziałek (16 listopada) zorganizowano z tej okazji konferencję "Antybiotykooporność: zagrożenie dla zdrowia publicznego".

Prof. Waleria Hryniewicz, konsultant krajowy w dziedzinie mikrobiologii lekarskiej wskazywała na spotkaniu, że przy stosowaniu antybiotyków kluczowe jest właściwe ich zażywanie - tylko wtedy, jeśli to naprawdę konieczne, w określonych dawkach i o określonych porach; optymalna jest antybiotykoterapia celowana, tzn. ukierunkowana na konkretny czynnik etiologiczny zakażenia, czyli stosowanie leków o możliwie najmniejszym spektrum działania.

Bardzo poważnym błędem jest - jak wskazywała - odstawianie antybiotyków po ustąpieniu objawów choroby, ale jeszcze przed wyczerpaniem zalecanej przez lekarza kuracji, a także wykorzystywanie leków, które pozostały po wcześniejszych chorobach i przyjmowanie leków "na zapas" - żeby infekcja się nie rozwinęła.

Prof. Hryniewicz przypominała, że antybiotyki jeszcze do niedawna były najskuteczniejszą bronią w walce z zakażeniami bakteryjnymi. Niestety, w związku z rozpowszechnianiem się mechanizmów oporności, część pacjentów nie może liczyć na skuteczną terapię. Oporność na antybiotyk oznacza bowiem, że nie zabija on bakterii i nie hamuje ich namnażania, a leczenie nim jest nieskuteczne.

Zjawiska oporności - jak zaznaczyła prof. Hryniewicz - nie da się wyeliminować, ma ono związek m.in. z naturalnymi procesami zmian genetycznych bakterii, podkreślała jednak, że można je kontrolować i ograniczać.

Oporność wynika z wielu czynników. Oprócz nadmiernego i niewłaściwego stosowania antybiotyków w procesie leczenia zjawisku sprzyja także m.in. nadużywanie antybiotyków w procesach produkcji żywności - hodowli zwierząt i roślin, brak skutecznych programów kontroli zakażeń szpitalnych oraz nieprzestrzeganie zasad higieny.

Dlatego, jak mówiła Hryniewicz, w ograniczaniu antybiotykoodporności tak ważna jest współpraca nie tylko w ramach działań resortu zdrowia, ale także rolnictwa i ochrony środowiska.

Eksperci sygnalizowali, że oporność na antybiotyki staje się powszechna w środowiskach szpitalnych i dotyczy wielu gatunków bakterii. Największe niebezpieczeństwo stanowią tzw. patogeny alarmowe - oporne na wszystkie dostępne leki przeciwbakteryjne, a następnie patogeny ekstremalnie oporne i wielooporne.

Najpoważniejszym problemem antybiotykoterapii szpitalnej jest obecnie - jak mówił kierownik Zakładu Mikrobiologii Molekularnej prof. Marek Gniadkowski z Narodowego Instytutu Leków - leczenie zakażeń wywoływanych przez pałeczki jelitowe.

W opublikowanym w kwietniu 2014 r. raporcie WHO podkreślono, że problem antybiotykoodporności jest na tyle poważny, iż zagraża osiągnieciom współczesnej medycyny. Potwierdził to prof. Gniadkowski, podkreślając, że stajemy się świadkami ery postantybiotykowej, kiedy ponownie powszechne infekcje będą prowadzić do śmierci.

Dr Paulina Miśkiewicz, dyrektor Biura Krajowego WHO w Polsce wskazała, że odnotowywane są duże różnice - nawet czterokrotne - w spożyciu antybiotyków pomiędzy państwami, gdzie spożywa się ich najwięcej a tymi, gdzie korzysta się z nich najrzadziej.

Prof. Hryniewicz podkreślała, że antybiotyki powinny być dostępne wyłącznie na receptę, tymczasem Polska jest jednym z niewielu krajów, który do użycia bez recepty dopuścił np. furazydynę.

Przypominała, że Polska realizuje od ponad dekady Narodowy Program Ochrony Antybiotyków; obecna edycja zaplanowana jest na lata 2011-2015. Celem programu jest redukcja antybiotykoodporności, ma on zostać osiągnięty m.in. przez edukację i promocję zasad racjonalnego stosowania antybiotyków oraz monitorowanie zużycia leków przeciwbakteryjnych w powiązaniu z lekoopornością.

Pytana o kontynuację programu, prof. Hryniewicz powiedziała, że bez wątpienia jest ona konieczna i wyczekiwana. Dodała, że odpowiednie dokumenty zostały złożone kilka miesięcy temu; projekt programu został przekazany do zaopiniowania przez Agencję Oceny Technologii Medycznych, która prawdopodobnie zajmie się nim w grudniu.


Chcesz być poinformowany o nowych publikacjach?

Powiadomienia Push to małe okienka wyświetlane na ekranie monitora lub smartfona. Użytkownik nie musi instalować dodatkowych aplikacji, aby korzystać z tych natywnych powiadomień. Dostępna w nowoczesnych przeglądarkach takich jak Mozilla Firefox i Google Chrome, system Andoid.



autor/ źródło: PAP/Infonfz


Zobacz też

 Przeczytaj dodatkowo




NFZ nakłada wysokie kary na szpitale za kolejki


Polska Federacja Szpitali stanowczo protestuje przeciwko karaniu placówek za kwestie związane z zarządzaniem kolejkami pacjentów, które…



Pielęgniarki krytykują nowe normy zatrudnienia

Redakcja

Chorzy pozwą Ministerstwo Zdrowia?

Chorzy na białaczkę z całej Polski nie chcą od 1 lipca br. być leczeni tańszymi zamiennikami leków. Stworzyli specjalną stronę internetową – www.niegenerykom.pl, na której zbierają podpisy pod petycją do ministra Arłukowicza oraz Kancelarii…
RMF FM
Prasa

Minister zdrowia: 73 proc. przychodni POZ ma umowy…

NFZ zaprasza na szkolenie nt. dyrektywy transgranicznej

Redakcja

FPZ: sądziliśmy, że po Arłukowiczu może być tylko lepiej

Lekarze rodzinni zrzeszeni w Federacji Porozumienie Zielonogórskie nie ukrywają rozczarowania: dotychczas sądzili, że po Bartoszu Arłukowiczu może być tylko lepiej. Obecnie oceniają, że nowy minister zdrowia zachowuje się jak showman, który…
PZ, KLX/Rynek Zdrowia
Prasa

Państwowa Inspekcja Pracy zbadała 1 888 wypadków…

Redakcja

Pacjenci mogą mieć problem z kupieniem szczepionki Pentaxim

Pentaxim to szczepionka skojarzona przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis i Hib. Warto skontaktować się z lekarzem w sytuacji, jeżeli dziecko już zaczęło przyjmować dawki szczepionki Pentaxim. Przypomnijmy: GIF…
RMF
Farmacja
Redakcja

NFZ ukarał szpital za nieprzeprowadzenie badania dziecka

Efektem kontroli przeprowadzonej przez Fundusz jest kara nałożona na szpital powiatowy w podszczecińskim Gryfinie w wysokości 1104 zł. Badano jak potraktowano w kwietniu czteroletniego chłopca, który podczas pobytu u dziadków na wsi został kopnięty…
Gazeta Wyborcza
Prasa
Redakcja

NFZ powołał zespół Rady Funduszu ds. kontraktowania świadczeń

W skład zespołu wejdą: Małgorzata Gałązka-Sobotka jako przewodnicząca, Dorota Karkowska i Rudolf Borusiewicz. Zespół przeprowadzi pogłębioną analizę oraz przedstawi Radzie Narodowego Funduszu Zdrowia opinię i rekomendacje w sprawie optymalizacji…
NFZ/Infonfz
NFZ